Hoge prijs voorkomt definitieve doorbraak elektrische auto’s

Momenteel bezitten Nederlandse huishoudens en bedrijven 8,2 miljoen personenauto’s. Daarvan zijn er 245.000 elektrisch aangedreven. In 2016 steeg het aantal elektrische auto’s 17%. Goed nieuws voor voorvechters van elektrisch rijden. Toch moeten deze cijfers met voorzichtigheid worden bekeken. Slechts 15.000 in Nederland geregistreerde auto’s zijn volledig elektrisch aangedreven. De overige elektrische auto’s zijn hybride voertuigen die vaak nog voor een fors deel op fossiele brandstoffen rijden. In de tweede helft van dit jaar wordt Tesla Model 3 in productie genomen. Dé hoop van voorvechters van elektrisch rijden op de definitieve doorbraak van volledig elektrische auto’s. Volgens een berekening van hoogleraar Maurice Steinbuch van de TU Eindhoven zal de nieuwe Tesla ongeveer € 34.000,- kosten in Nederland. En daar zit het probleem. De elektrische auto blijft voorlopig te duur.

In de top 10 van meest verkochte auto’s in 2016 staat één auto met een vergelijkbare startprijs als Tesla Model 3 Op plek 9 vinden we de Volkswagen Passat. Deze auto heeft een startprijs van ongeveer € 33.500,-. De op één na duurste auto in het lijstje, de Volkswagen Golf, heeft een startprijs van ongeveer € 23.000,-. Alle andere auto’s zijn fors goedkoper. In het rapport “De verzekeringsmarkt in 2026” beschreven Baken Adviesgroep en Trend-Rx dat de automarkt steeds meer verschuift naar de occasionmarkt. Een belangrijke reden hiervoor zijn jongeren die te weinig inkomen hebben voor een nieuwe, duurdere, auto. De oudere doelgroep die nog wel nieuwe auto’s koopt kiest steeds vaker voor private lease. In dit segment heeft 78% van de auto’s een cataloguswaarde van € 20.000,- of minder. Momenteel is 56% van de elektrische auto’s in bezit van bedrijven, terwijl zij slechts 11% van het totale wagenpark bezitten. Om de elektrische auto’s te laten doorbreken is meer particuliere verkoop nodig. Hiervoor is een enorme prijsdaling noodzakelijk.

Ook de koper van elektrische auto’s is primair prijs gedreven. Fiscale steun is daarbij welkom. In Nederland steeg de verkoop van elektrische auto’s in 2015 tijdelijk fors door bestaande fiscale voordelen voor zakelijke elektrische rijders. Na aanpassing van deze regels daalde het aantal nieuwe registraties 45%. In Denemarken zien we nu hetzelfde verschijnsel. Door fiscale voordelen nam de verkoop van elektrische auto’s in Denemarken de afgelopen jaren sterk toe. Toen de maatregelen eind 2016 werden afgeschaft daalde de verkoop van elektrische auto’s in 2017 maar liefst 60%. Overheden kunnen de doorbraak van elektrisch rijden fiscaal stimuleren. Voor een definitieve doorbraak is echter meer nodig: elektrische auto’s in lagere prijsklassen die betaalbaar zijn voor grote groepen van de bevolking.

Verbeter de Private Lease Keurmerk Voorwaarden: artikel D

D. Zekerheid

Algemeen
Hoe een leasecontract er ook uitziet, welke details ook zijn geregeld, de overeenkomst moet zekerheid verschaffen omtrent de bedoelingen en de wijze van uitvoering. Wanneer een overeenkomst getooid wordt met een Keurmerk en vooral als de Consumentenbond dat ook nog ondersteunt, geeft dat de klant een prima gevoel van zekerheid.

De Keurmerk Voorwaarden
In de Algemene Voorwaarden Keurmerk Private Lease blijkt echter bijna niks in te staan dat de klant zekerheid van goede dienstverlening biedt. Op geen enkele manier wordt vermeld dat de leasemaatschappij integer en eerlijk zal handelen en ook blijkt nergens uit dat de leasemaatschappij zijn verantwoordelijkheid als “goed verhuurder”, dat wil zeggen: zorgen voor goede kwaliteit, zal waarmaken.

Reden dus om ook daar de verbetering voor aan te reiken.

Voorstel voor verbetering
De Algemene Voorwaarden dienen zekerheid te geven omtrent eerlijk en verantwoord handelen en dat kan het beste met een artikel dat de verantwoordelijkheden van de leasemaatschappij (de Lessor) behandelt en wel letterlijk als volgt:

Artikel X. Verantwoordelijkheid van de Lessor

  1. Lessor zal ervoor zorgen dat haar overeenkomsten geen bepalingen bevatten die andere dan de tussen partijen overeengekomen rechtsgevolgen tot gevolg hebben. 
  2. Elke mogelijke afwijking van regelend recht zal in het leasecontract specifiek worden benoemd, maar van bepalingen van consumentenrecht zal nimmer worden afgeweken.
  3. Lessor aanvaardt tegenover haar klanten de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de geleaste auto en de te leveren diensten.
  4. Lessor zal haar klanten steeds volledig informeren omtrent:
    a) de gevolgen van afwijkend gebruik van de auto; meer en minder kilometers zowel als eerder of later beëindigen van de leaseovereenkomst;
    b) alle omstandigheden die tijdens de looptijd van een overeenkomst verandering van condities tot gevolg kunnen hebben; 
    c) de procedures van aankondiging, motivatie en doorvoeren van eventuele aanpassingen. 
  5. Indien bepaalde omstandigheden aanleiding kunnen zijn voor verhoging van de leaseprijs, zal voor dezelfde omstandigheden met gunstiger kostprijs als gevolg, de leaseprijs worden verlaagd. 
  6. Lessor zal alleen die kosten(soorten) aan klant in rekening brengen die niet verhaald kunnen worden op derden en die redelijk en billijk zijn gebleken.

Nabericht
Bovenstaande aanbeveling om de Algemene Voorwaarden te voorzien van een artikel waarbij de verantwoordelijkheden van leasemaatschappij ten opzichte van de klant worden benoemd, geeft de zekerheid waar een klant recht op heeft, maar toepassing van dit artikel heeft meteen ook effect op de tekortkomingen die per onderdeel al genoemd zijn: een lessor die bevestigd eerlijk te zullen handelen kan immers onmogelijk voorbijgaan aan rechten van de klant of zelfs tegengestelde opvattingen aanhangen.

Deze laatste suggestie voor verbetering, het opnemen in de Keurmerk Voorwaarden van het verantwoordelijkheidsartikel als genoemd, is dan ook de belangrijkste. 

Verbeter de Private Lease Keurmerk Voorwaarden: artikel C

C. De kwaliteit van de dienstverlening

Algemeen
Een deal sluiten onder de werking van een “Keurmerk” en zeker een keurmerk dat door de Consumentenbond wordt ondersteund geeft potentiële klanten veel vertrouwen; dat moet wel helemaal goed zijn en een prima dienstenpakket bieden.
Bij autoleasing is de tevredenheid van klanten afhankelijk van de kwaliteit van de auto, de omvang en voorwaarden van de inbegrepen diensten en de klantvriendelijkheid van de leasemaatschappij. De kwaliteit van de auto wordt niet bepaald door de leasemaatschappij, maar het is wel de zorg van de leasemaatschappij dat de geleaste auto goed presteert.
Hoe klantvriendelijk de leaseovereenkomst wordt uitgevoerd is een aspect dat niet door een keurmerk kan worden gegarandeerd. Wat wel van het keurmerk verwacht mag worden is een hoog kwaliteitsniveau voor de volgens het keurmerk inbegrepen diensten. Komt dat er niet uit dan is de aanduiding Keurmerk niet terecht.

De kwaliteiten van de dienstverlening
Het Keurmerk Private Lease belooft dat klanten alleen nog maar brandstof hoeven te tanken en dat alles verder op rolletjes zal verlopen; geen zorgen alleen maar genieten dus. De meeste leasemaatschappijen spannen zich (individueel) wel degelijk in om dat te realiseren, maar dat staat los van de Keurmerk Voorwaarden Private Lease belooft.

De Voorwaarden van het keurmerk moeten beter
Om een Keurmerk waardig niveau van dienstverlening te bereiken zijn de volgende verbeteringen nodig in de Algemene Voorwaarden: 

  • Geef aan dat de aflevering en inlevering, zowel als het onderhoud en de reparatie van de auto kan plaats vinden op redelijke afstand van het huisadres van de klant;
  • Biedt elke klant de mogelijkheid om ook gebruik te maken van een brandstof- of mobiliteitskaart;
  • Breidt het recht op een vervangende auto uit:
    -bij elke vorm van uitval van de geleaste auto;
    – inbegrepen in de leaseprijs wanneer een (onverwachte) uitval van de geleaste auto langer dan 2 werkdagen duurt en buiten de schuld van de klant is ontstaan;
  • Gebruik de waarborgsom ter dekking van “eigen risicobedrag” bij schade en/of de kosten van meer-kilometers totdat het verschuldigde bedrag definitief bekend is;
  • Bevestig dat er geen “eigen bijdrage” geldt ingeval van (alleen) een WA-schade
  • Beperk Eigen bijdrage bij ruitschade tot een marktconform bedrag;
  • Biedt klant het recht op een vervangende auto voor de rest van de contractduur in geval van verlies van de auto (diefstal of total-loss);
  • Bepaal dat waarborgsom na beëindiging van het contract meteen tegelijk met laatste afrekening van leasetermijn wordt gerestitueerd;
  • Bevestig dat ingeval van problemen met de auto of uitgevoerde reparaties de leasemaatschappij voor passende oplossing zal zorgen;
  • Bepaal dat bij een beroep op de geschillencommissie de in geschil zijnde vordering niet alvast vooruit betaald moet worden.


Nabericht
Ook bij deze suggesties voor verbetering is het nuttig aan te gaven dat de kwaliteit van de dienstverlening die leasemaatschappijen bieden overwegend gewoon goed en soms al heel goed is. Dat is dan individuele kwaliteit en niet het gevolg van de door het keurmerk voorgeschreven normen en waarden. Wil een keurmerk een echt Keurmerk zijn, dan dient het Keurmerk met haar universele voorwaarden en bepalingen al hoogstaande kwaliteit te garanderen; een situatie die nu (nog) niet waargemaakt wordt door het Keurmerk Private Lease.      

Verbeter de Private Lease Keurmerk Voorwaarden: artikel B

B. Eerlijkheid en duidelijkheid

Algemeen
Naarmate een overeenkomst complexer is en de uitvoering van meer aspecten afhankelijk, neemt de behoefte aan heldere afstemming tussen de contractpartijen toe. Private Lease is door de combinatie van eigen diensten van de leasemaatschappij, de van derden af te nemen diensten, de invloed van overheidsmaatregelen en de invloed van het gebruik van de auto door de klant, een complexe overeenkomst. Daarbij geldt dan ook nog eens dat de meeste particuliere klanten zelf gering inzicht hebben in kostenbewaking en de risico’s van veranderingen rondom autobezit- en gebruik. Het Keurmerk Private Lease is bedoeld om leasing aan particulieren te kanaliseren en onwenselijke verschillen in toepassing te voorkomen. Het Keurmerk verplicht de deelnemende leasemaatschappijen de Keurmerk Algemene Voorwaarden te gebruiken en claimt daarmee “eerlijk, betrouwbaar en duidelijk” handelen te kunnen garanderen.

De eerlijkheid en duidelijkheid van de Keurmerk Private Lease Voorwaarden
Het Keurmerk Private Lease is weliswaar door de VNA in het leven geroepen, maar niet eerder dan nadat er al geruime tijd signalen waren dat Privé Lease toepassingen te ver uiteen gingen lopen en ook de AFM er aandacht aan ging geven.
Het Keurmerk is ondergebracht in een Stichting die onafhankelijkheid wordt genoemd, maar dat wordt niet waargemaakt. Er is wel enige betrokkenheid van de Consumentenbond, maar de Stichting wordt gerund door en vanuit de VNA omgeving, terwijl het bestuur een jaar na de start nog steeds niet compleet is. Ook deelname aan de Geschillencommissie en de opmerking “onder auspiciën van de SER” geven het Keurmerk nog geen onafhankelijkheid.
Tot zover de structurele aspecten; onderstaand wordt ingegaan op de eerlijkheid en duidelijkheid van de Algemene Voorwaarden van het Keurmerk Private Lease.

Duidelijkheid

De duidelijkheid van de Private Lease Voorwaarden scoort momenteel onvoldoende en behoort dan ook verbeterd te worden en dat kan heel goed door:

  • Een compact, puntsgewijs, overzicht geven van al die omstandigheden die kunnen leiden tot aanpassing van de condities.
  • Ervoor zorgen dat de deelnemende lessors op identieke wijze hun “aanvullende voorwaarden” zullen presenteren.
  • De opmerkingen “lessor heeft het recht om …” en “Lessor kan … “  vervangen door een heldere uiteenzetting wat de “lessor zal … “  doen in de aangehaalde omstandigheden (signaleren, motiveren en doorvoeren).
  • Aangeven voor welke onvoorziene kosten de waarborgsom bedoeld is.
  • Uitleg hoe de maximale “opzeggingsvergoeding” wordt bepaald.
  • Aangeven dat de lessor in zijn aanvullende voorwaarden zal (moeten) vermelden of, en zo ja, welke kostencomponenten vrij van BTW in de leaseprijs zijn opgenomen.

Eerlijkheid

De Keurmerk Voorwaarden bieden daarnaast ook niet de toegezegde betrouwbaarheid en eerlijkheid die verwacht mag worden; dat is te verbeteren door:

  • De ruimte voor afwijkende aanvullende voorwaarden van deelnemende lessors beperken tot de mogelijkheden die nodig zijn voor individueel prijsniveau en voor extra diensten c.q. hoger kwaliteitsniveau.
  • Te allen tijde klant het recht op gratis vervangende auto geven in die gevallen waar de kosten van de vervangende auto op een derde verhaald kunnen worden (bij schades en onvoldoende uitgevoerde reparaties).
  • De leaseprijs per maand van toepassing verklaren voor exact het overeengekomen kilometrage, niet voor kilometer ranges als “tussen 15.000 en 20.000 km/jaar” (kortom: verbod op gebruik van oneerlijk uitwerkende km-bundels).
  • Standaard verrekening ook voor “minder gereden dan gecontracteerde kms”, voor zover daadwerkelijk gereden kilometers meer dan 10.000 per jaar belopen.  
  • Schade door voortijdige beëindiging altijd vaststellen exclusief BTW en alleen wanneer niet vermijdbaar (uiterst zelden) verhoogd met BTW te factureren.

Nabericht
Het feit dat de Keurmerk Voorwaarden niet voldoende duidelijk en eerlijk zijn hoeft niet zo ernstig uit te pakken als het lijkt. Immers het zijn de leasemaatschappijen die met hun “aanvullende voorwaarden” de kwaliteit van “hun” Private Lease bepalen. Dat laat onverlet dat een Keurmerk pas een echt Keurmerk is als de primaire voorwaarden correct en van hoog niveau zijn, de dienstverlening van deelnemende bedrijven vergelijkbaar maakt en als geheel positief onderscheidend is van “andere”, niet deelnemende, aanbieders. Het Keurmerk voorziet daar niet in.  

Verbeter de Keurmerk Private Lease Voorwaarden

A. De rechten en plichten bij leasecontracten

1. Algemeen
Welke rechten en plichten een overeenkomst tot gevolg heeft is afhankelijk van de gemaakte afspraken. De meest basale afspraken zijn: “wat belooft A” en “wat is de tegenprestatie van B” oftewel: A levert en B dient daarvoor te betalen.
Zolang partijen content zijn met de uitvoering van de overeenkomst is er geen reden op zoek te gaan naar de juridische juistheid van de afspraken, maar zodra een van beiden niet tevreden is over de gang van zaken komt een discussie op gang met verwijzingen naar verschil in opvattingen (anders geïnterpreteerd) en/of naar wettelijke bepalingen.
Bij autoleasing is sprake van een overeenkomst met voor langere tijd te leveren diensten en periodieke betalingen. Afwijkingen die nopen tot verandering van de leaseprijs zijn niet te vermijden:

  • afwijkend gebruik (meer of minderkilometers)
  • verandering van externe tarieven zoals assurantiepremies en belastingen
 
Verder is nog rekening te houden met mogelijkheid van voortijdige contractbeëindiging en dermate afwijkend autogebruik dat de inbegrepen vaste kosten voor afschrijving en onderhoud en reparatie niet meer kloppen. Deze veelheid aan kansen op veranderingen, opgeteld bij de beschrijving van de inbegrepen dienstverlening zorgt ervoor dat elke leaseovereenkomst gepaard gaat met een uitgebreide omschrijving van voorwaarden.

2. Wettelijke bescherming
Bijna altijd heeft de leverancier meer verstand van de te leveren dienst of product dan de afnemer. Daarnaast geldt ook dat particuliere klanten meestal ook niet zo goed thuis zijn in de precieze werking van de wet- en regelgeving die op de overeenkomst van toepassing is.
In Nederland is er geen specifiek wetgeving voor leasing, zodat het Burgerlijk Wetboek bepalend is. Het algemeen geldende “verbintenissen recht” is het uitgangspunt voor leaseovereenkomsten en laat voldoende vrijheid aan partijen om van de bepalingen van regelend recht af te wijken, mits helder vastgelegd.
Voor het geval particulieren bij de overeenkomst betrokken zijn, zoals bij Private lease, wordt de vrijheid van afspraken beperkt door het Consumentenrecht en door de zogenaamde “zwarte en grijze lijst” die onredelijk bepalingen in Algemene Voorwaarden verbieden. Door deze uitbreiding van wettelijke bepalingen worden particulieren beter beschermd tegen misbruik van het verschil in inzicht en kennis.

3. Verantwoordelijkheden
Vanaf het begin van de leaseovereenkomst heeft de klant de auto van de leasemaatschappij voortdurend ter beschikking en heeft de klant (huurder) de verantwoording voor (het gebruik en de beveiliging van) de auto. Daar staat tegenover dat de leasemaatschappij ten opzichte van de klant aansprakelijk is voor de kwaliteit van de auto zowel als van de door hen geregisseerde reparatie- en onderhoudswerkzaamheden. Kortom: als de auto niet goed presteert dan heeft de klant recht op tijdelijke of definitieve vervanging van de auto door een vergelijkbare die het wel goed doet.
Natuurlijk zal de leasemaatschappij gebruik maken van de rechten ten opzichte van haar leveranciers, maar daar hoeft de leaseklant zich niet verder om te bekommeren.  

4. Redelijk en billijk
De wettelijke uitgangspunten: redelijk en billijk handelen, komen ook aan de orde bij tussentijdse aanpassingen van de leasecondities. Als zich een omstandigheid aandient die verandering van de leaseprijs met zich meebrengt dan zal de leasemaatschappij dat in alle redelijkheid moeten toepassen en desgevraagd een motivatie van de verandering moeten geven.
Zo dient:

  • de verrekening voor meer of minder gebruik uitsluitend overeenkomstig de vooraf genoemde verrekenprijs per kilometer te geschieden;
  • de vergoeding voor vroegtijdige opzegging verklaard te worden
  • toerekening van niet door de verzekering gedekte schade onderbouwd te worden
  • verandering van de prijs door wijziging van BTW of (externe) assurantiepremie verklaard te worden.

5. Verbeteringen van de Algemene Voorwaarden Keurmerk Private Lease

In de Algemene Voorwaarden van het keurmerk PL staat een aantal klantenrechten niet genoemd; dat verandert weliswaar niet het recht van de klant, maar zorgt er wel voor dat de klant onvoldoende zicht heeft op redelijke en billijke uitvoering van de overeenkomst.
Onderstaand een opsomming van noodzakelijke verbeteringen op het gebied van rechten en plichten. 

  1. Verander de teksten omtrent aanpassing van de leaseprijs (alleen verhoging noemen is onredelijk); benoem ook het recht van de klant op verlaging van de leaseprijs:
    – bij minder gebruik (kilometers) dan in de overeenkomst voorzien
    – bij verlaging van de kostprijs door verlaging van BTW zowel als van assurantiebelasting en – premie.
    – (zo mogelijk ook) bij verlenging van de leaseperiode
  2. Benoem het recht van de klant op vervanging van de geleaste auto ingeval van een bij herhaling optredend tekort van de auto of inadequaat uitgevoerde reparatie.
  3. Geef de klant het recht op een sluitende verklaring omtrent ontstane schade bij vroegtijdige contractbeëindiging. 
  4. Verwijder de bepaling dat de klant geen recht heeft op verrekening van kosten, zoals waarborgsom met eindafrekening.
  5. Verwijder de pertinent onredelijke (en dus onwettige) bepaling dat de klant bij ontbinding van de overeenkomst alle resterende termijnen moet betalen. 
Tot zover de aanbevelingen voor verbeterde weergave van de rechten en plichten. De volgende artikelen zullen gaan over:
B. Eerlijkheid en duidelijkheid
C. Kwaliteit van de leasedienstverlening
D. Zekerheid (kosten en geschillen)